السيد محمد حسين الطهراني
376
نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)
« كسى كه مؤمن باشد و عمل صالح انجام دهد ، خواه مرد باشد و خواه زن ، ما وى را به حيات پاك و زندگى طيّب زنده ميگردانيم ؛ و البتّه مزد و پاداششان را به بهتر و نيكوتر از آنچه بجاى آوردهاند خواهيم داد . » ولى اينك سخن بر اختلاف احكام است بر مبناى اختلاف سازمان وجودى ، يعنى اختلاف مسائل اخلاق و تفاوت اعتبار بر اصل تفاوت و اختلاف مسائل طبيعت و علم . خبط و مغالطهء صاحب كتاب « دانش و ارزش » در سبب اختلاف حقوق مرد و زن و در اين مطلب جاى شبهه و ترديد نيست ، ولى معذلك مؤلّف كتاب « دانش و ارزش » در اينجا نيز دچار خبط و اشتباه شده است ؛ و در اين مسأله روشن خود را به بيراهه زده است و گفته است : ما به اختلاف مسائل زن و مرد بر هر اساسى كه بوده باشد كارى نداريم ؛ آنچه هست : ايشان در ارزش تقوائى برابرند . ما اينك عين عبارت وى را ميآوريم تا خلط و مغالطه ايشان مشاهده شود : از همين جا بايد آموخت كه تفاوت حقوق و تكاليف مرد و زن مثلًا ، به دليل اين نيست كه تفاوت جسمانى و طبيعى اين دو ، برايشان در چشم قرآن تفاوت ارزشى آورده است . آنچه در اصل حقوق اين دو را تفاوت و تمايز داده است ، واقع بينى اخلاقى و عزم پرهيز از تكليف افزون از توانائى است . يعنى براى هيچكدام از زن و مرد تكاليفى وضع نشده است كه از حدود طاقتشان بيرون باشد . و همين مايه اختلاف حقوق آنهاست . هنوز بسيارند كسانى كه ميپندارند : تفاوت حقوق زن و مرد در قرآن ، بازگشت به تفاوت ارزشى آنها از نظر قانونگذار مىكند ، و پستى يكى و برترى ديگرى را نشان ميدهد .